Sal. Şub 7th, 2023

Benim Datçam Haber

Sizin İçin Değil Sizlerle Haber

Geçmişten Günümüze Mersin / BAHA AKINER

Geçmişten günümüze Mersin ve bu kadim kentin kutlu yolculuğunun en önemli tanıkları Mersin basını…

1890’lı yılların başında Mersin’de kurulan Papazın matbaasında; gayrimüslimlerin, özellikle Ermenilerin çıkardıkları gazeteler…

Sonraki yıllarda ise Mersin merkezle birlikte Tarsus ve Silifke’de de yayınlanan gazeteler ve dergiler, İçel Sanat Kulübü’nün başını çektiği sanat bültenleri…

O yıllarda Tarsus ve Silifke’de hazırlanıp da Mersin’de basılan gazetelerden ilki; 1912 yılında, Tarsus’ta Müezzinzade Mehmet Tahir’in çıkardığı, haftada 2 kez yayınlanan ve 1927 yılında kapanan TARSUS gazetesi…

Bir diğeri ise Silifke’de 1916 yılında yayınlanmaya başlayan TAŞELİ gazetesi…

Ve sonrasında nice niceleri…

***

Milli mücadelede “Yılmaz Efe” olarak da tanınan ve Mersin grubuna bağlı Yılmaz Müfrezesi Kumandanı olan büyük devlet insanı Şeref Genç; Kuvayi Milliye dergisinde dizi halinde yayınlanan ve Cumhuriyetten önceki Mersin basını konusunda önemli bilgiler aktardığı “İstiklâl Savaşında Mersin’i Kurtarma Çabası” adlı köşesinde şöyle yazar:

“… Mersin’de basın işleri şimdiki Zafer Çarşısı’nın doğusundaki Papazın matbaasında yapılırdı. Eski göçmenlerden Çopurlu köyünde oturan ve Eski Caminin batı karşısında saatçilik yapan Ali Rıza Efendi, “PAPAĞAN” adı ile haftalık bir gazete çıkarıyordu. Askere gidince yayım sona erdi…

Burada iki ekleme yapmak istiyorum: Ali Rıza Efendi daha sonra 1925 yılında BİLGİ adında bir haftalık gazete çıkarmıştır…

İstanbul’dan gelerek Mersin’e yerleşen Ali Rıza Efendi, burada Alanyalı ailesinin evlatlığı Heya Hanım ile evlenmiş ve eşine verilen Çopurlu’daki eve yerleşmişlerdir. Her gün merkebiyle Mersin’e gidip gelen Ali Rıza Efendi hastalanmış ve Mersin’de vefat etmiştir…

Sözü edilen Papazın matbaası daha sonra yukarıda adı geçen Müezzinzade Mehmet Tahir’in oğlu Fuat Akbaş tarafından satın alınmış ve Yeni Mersin Matbaası adı verilmiştir…

…Birinci Dünya Savaşının çeşitli zorluklarından dolayı Çukurova bölgesindeki gazeteler kapanmıştı. Ancak kısa haberler Fahri Gül ‘ün abonesi olduğu ve Papazın matbaasında bastırdığı veya şapografla çoğaltarak satışa çıkardığı “MİLLİ AJANS” bülteninden öğreniliyordu. İstanbul gazeteleri ise ancak 15–25 gün sonra geliyordu…

Sahibi Şakir Tunç, mesul müdürü Sami Merze, yazı işleri müdürü Ahmet Rüştü Morel tarafından “MERSİN” adlı bir gazete çıkarılmışsa da bu, Fransızlarla yapılan Ankara Antlaşmasından yani 1922’den sonraya rastlar… Mayıs 1967…”

***

Bu bilgilerden adını ve varlığını öğrendiğimiz Ali Rıza Efendi’yi Mersin basınının ilk kahramanı olarak saygı ve rahmetle anıyorum dostlar…

Mersin basını; tıpkı Ali Rıza Efendi gibi tükenmez gayret ve çabalarıyla durmadan dinlenmeden çalışan, kendi gazetesini kendi dizen, basan ve koltuğunun altında abonelerine dağıtan saygıdeğer gazetecilerle oluşmuş ve yücelmiştir…

Ata Çelebi, Fuat Akbaş, Besim Akbaş, Rahmi Yalın, Hasan Basri Erkmen, Kazım Erbil, Lütfi Oğuzcan, Rıza Atilla, Fehmi Duru, Basri Balcı, İhsan Tufan ve niceleri…

Bu hassas bilgileri ve isimleri aktarırken isminden bahsetmediğim tüm basın çalışanlarına; vefat etmiş olanlara yani ustalarımıza Tanrıdan rahmet, yaşayanlara sağlık ve esenlikler diliyorum…

***

Gelelim basın birliğimize, Mersin Gazeteciler Cemiyeti’ne…

Nasıl kuruldu ve bu hale nasıl geldi?

Mersin’deki ilk basın meslek birliği, 1975 yılında kurulan Mersin Gazeteciler Derneği’dir. Kurucu başkanı da Sabahattin Kösel…

Sonrasında merhum Tankut Tufan ve Osman Bekiroğlu da uzun süre başkanlık yaptı…

1984 yılında bu dernekten ayrılan gazeteciler, 1985’te Akdeniz Gazeteciler Cemiyeti’ni kurdu. Kurucu başkanı Ali Adalıoğlu meslek büyüğümüz. Yine Osman Bekiroğlu ve Şevket Coşkun da bu cemiyette başkanlık yaptılar…

1992 yılının Ekim ayında bu iki dernek “Mersin Gazeteciler Cemiyeti” adı altında birleşti. Mayıs 1993’te yapılan ilk genel kurulda başkanlığa Yurdakul Dinçerden seçildi…

Şu anda da Rüstem Kaya Tepe, Mersin Gazeteciler Cemiyeti başkanlığını ikinci döneminde devam ettirmekte…

***

İçel Sanat Kulübü olarak yeni bir seri olarak plânladığımız ve “Mersin Basınının Duayenleri – Geçmişten Günümüze Mersin” adını verdiğimiz bu ilk programımızın konuğu çok kıymetli meslek büyüğümüz Mazlum Gökçay…

Bu program vesilesiyle hayattayken kendilerini ne kadar önemsediğimizi belirtme şansı yakaladığımız ve içinde yaşadığı ânın ve çağın en önemli tanıkları olduğunu düşündüğümüz bu gazeteci büyüklerimizin anlatacakları var…

Bizim de kendilerinden nice nice öğreneceklerimiz…

Anılarıyla birlikte sohbet havasında geçmesini düşündüğümüz etkinliğimize bekliyoruz dostlar…

Tren garına giderken sağda, dönüşte solda, çarşının göbeğinde sanat sokağında. İçel Sanat Kulübü’nün avlulu, tarihi, mistik binasında…

Unutmayın lütfen! 9 Aralık Cuma, akşam 6’da…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Copyright © All rights reserved. Sitemiz Realooks bilişim hizmetleri tarafından kurulmuştur.